یکشنبه, نوامبر 19, 2017

تاریخچه سرامیک

باستان شناسان دریافته اند که بشر اولیه درحدود 24.000 سال قبل از میلاد اقدام به ساخت سرامیک می کرده است، این سرامیک ها در چکسلواکی یافت شده اند و به شکل حیوانات و پیکره انسان ، تخته صاف و توپ می باشد. این سرامیک ها را از چربی حیوانات به همراه استخوان آن ها و خاکستر استخوان و مقداری رس ریز دانه می ساختند و بعد از شکل دادن آن را در دمایی در حدود 500 تا 800 درجه سانتی گراد در کوره های گنبدی شکل و یا به شکل نعل اسب پخت می نمودند . اما هنوز معلوم نیست این نوع از سرامیک ها را به چه علتی می ساختند. اولین ظروف سفالی مورد استفاده در 9000 سال قبلا از میلاد مسیح ساخته می شد و برای نگه داری غذا و دانه های خوراکی مورداستفاده قرار می گرفت . ساخت شیشه نیزتقریباٌ  هم زمان با سفال و در8000 سال پیش در مصر اغاز شد به طوری که در پخت سفال به علت حضور اکسید کلسیم به همراه شن و سودا در نهایت به سفال های لعابدار رنگی منجر شد.

 

تاریخچه سرامیک در ایران

سفال یکی ازمهم ترین و قدیمی ترین دست ساخته های هنری بشراست که در آغاز کار سفالگری تاکنون هم چنان پایدار مانده است. مردم سرزمین ایران به سبب موقعیت خاص جغرافیایی و قرار گرفتن بر سر راه شاهراه تمدن ها، نه تنها از نخستین سازندگان آثار سفالی بوده اند بلکه چیره دست ترین سازنده به شمار می رفته اند. در ایران در چهار منطقه مسکونی، سفالگری رواج داشته است:

1-منطقه غرب کوههای زاگرس نزدیک کرمانشاهان

2-کرانه های جنوبی دریای خزر

3- شمال غرب آذربایجان

4-جنوب شرق ایران

 

درحاشیه کویر و نواحی مرکزی ایران نیز سفالهایی با قدمت هشت هزارسال به چشم می خورد. کهن ترین اشیاء سفالی به دست آمده در کاوش های باستانی ایران آثار مکشوفه از گنج دره تپه در استان کرمانشاه است که به هزاره هشتم قبل ازمیلاد برمی گردد ، همین طور مناطقی چون غاری در جنوب مازندران نزدیک بهشهر (هزاره هشتم قبل ازمیلاد) و در مرحله دوم درمنطقه زاغه در دشت قزوین ، چشمه علی نزدیک تهران و تپه سیلک کاشان.

سفال های مکشوفه از نقاط مذکور خشن و دارای مغز نرم است که موادی دارای کاه خشک شده و سبزیجات ریز برای چسبندگی به مخلوط اولیه یعنی آب و خاک افزوده اند و چرخ سفالگری هنوز مورد استفاده قرار نگرفته است و همین طور حرارت کوره قابل کنترل نبوده است وسفال کاملاٌ سخت و یکرنگی بدست نمی آمده است و گاهی مغز به علت کمی درجه حرارت خاکستری متمایل به سیاه باقی مانده است( هزاره ششم ق.م). در مرحله بعد سفال سازی تکامل بیشتری می یابد و ازشن نرم و پودر شن به همراه خاک استفاده می شود تا ظروفی با جداره بسیار نازک ساخته شود. در این دوره ساخت ظروف با کف مقعر و بدنه محدب آغاز میشود.

در هزاره چهارم ق.م با اختراع چرخ سفالگری و استفاده از آن در شکل بخشیدن به ظروف سفالی تحولی جدید در صنعت سفال سازی آغاز می شود و همچنین تزئینات روی ظروف تنوع بیشتری پیدا می کند.

ساختار سرامیک 

لغت سرامیک از کلمه یونانی "کراموس" به معنی سفال یا گل پخته گرفته شده است و در واقع برای معرفی سرامیک باید گفت که عبارتست از هنر و علم ساختن و کاربرد اشیای جامد و شکننده ای که ماده اصلی و عمده آن خاک ها می باشند.(این خاک ها شامل : کائولن و خاک سفال است).

لعاب دادن کاشی و سرامیک

برای آن که سطح جسم درخشنده ، صاف وزیبا، ضد آب، ضد شیمیایی ودر صورت نیاز آراسته شود، روی آن را پس از خنک کردن با یک لایه نازک لعاب می پزند ، لعاب (رنگ معدنی ) به حالت مایع روی جسم خشک شده  اندود می شود.لعاب ها اصولاٌ مواد معدنی و سیلیسی هستند که یک لایه شیشه ای مانند در سطح خارجی سرامیک تشکیل می دهند.

 

کاربرد سرامیک 

استفاده از سرامیک در کف سازی و نماسازی یا در تولیدات وسایل بهداشتی و مصالح ساختمانی نظیر انواع آجر سفال های تزئینی داخل و خارج ساختمان سفال های بام ساختمان ، کانال های فاضلابی، سفال های ضد اسیدی همه از سرامیک هایی است که از دیربازتهیه و مصرف می شده است.

همچنین کاربرد سرامیک درصنایع مختلف نظیر تهیه وسایل مقاوم در برابر حرارت و الکتریسیته ،فیوزهای الکتریکی ، شمع اتومبیل ، ریخته گری، تهیه المان های حرارتی بسیار دقیق، وسایل فضایی ، سمباده ، براده برداری، تراشکاری ها ریخته گری فوق دقیق، آجرهای نسوز، مقره های الکتریکی ، المان های تصفیه آب ، پوسته موتور،گرافیت، بتن، مواد نسوز، بدنه سفینه های فضایی ، انواع سیمان ها، محصولات شیشه ای و هزاران کاربرد دیگر که روز به روز بر اهمیت سرامیک می افزاید.

منبع: همشهری آنلاین